Tầm quan trọng của việc soi đáy mắt dành cho các chị em cận thị

Soi đáy mắt là gì?

Soi đáy mắt là một kỹ thuật khám mắt quan trọng, cho phép bác sĩ nhìn sâu vào bên trong phía sau mắt (nơi gọi là đáy mắt) để kiểm tra các cấu trúc như võng mạc, hoàng điểm, dây thần kinh thị giác và hệ thống mạch máu nhỏ. 

Thay vì nhìn bề mặt như khi kiểm tra thị lực thông thường, soi đáy mắt đi sâu hơn, cung cấp hình ảnh chi tiết về tình trạng cấu trúc bên trong mắt mà bình thường chúng ta không thể tự quan sát.

Khi soi đáy mắt, bác sĩ dùng ánh sáng và thấu kính chuyên dụng để chiếu vào nhãn cầu, từ đó thu được hình ảnh rõ nét của lớp võng mạc và các bộ phận bên trong. Đây là bước kiểm tra vô cùng quan trọng, vì nhiều tổn thương nguy hiểm bắt đầu từ sâu bên trong mắt mà không gây ra triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu.

Tại sao người cận thị phải soi đáy mắt định kỳ?

Người cận thị, đặc biệt là người cận thị nặng, có nguy cơ cao gặp những biến chứng tại đáy mắt hơn người bình thường. Nguyên nhân là do độ dài trục nhãn cầu tăng lên khi cận thị nặng, kéo theo sự căng giãn của võng mạc và lớp mô phía sau mắt. 

Theo thời gian, điều này khiến võng mạc trở nên mỏng và dễ bị tổn thương. Nếu không được phát hiện sớm, các tổn thương này có thể tiến triển thành thoái hóa hoàng điểm, rách võng mạc hoặc bong võng mạc, tất cả đều có thể dẫn đến giảm thị lực nghiêm trọng hoặc thậm chí mù lòa nếu không điều trị kịp thời.

Một lý do khác khiến soi đáy mắt định kỳ trở nên thiết yếu là vì nhiều tổn thương ban đầu không gây triệu chứng rõ ràng. Người cận thị có thể vẫn nhìn bình thường hoặc chỉ thấy thay đổi nhỏ nhưng ngay lúc đó, các dấu hiệu bất thường đã bắt đầu xuất hiện ở đáy mắt. Việc khám định kỳ, thường là 1-2 lần mỗi năm tùy theo độ cận giúp bác sĩ theo dõi biến đổi và can thiệp sớm nếu cần thiết, bảo vệ thị lực lâu dài.

Các phương pháp soi đáy mắt

Kỹ thuật soi đáy mắt có thể được thực hiện bằng nhiều cách, tùy theo nhu cầu và tình trạng mắt của từng người:

Soi đáy mắt trực tiếp

Đây là bài kiểm tra có hoặc không có sử dụng thuốc nhỏ mắt. Người bệnh sẽ ngồi và được yêu cầu nhìn thẳng. Thông qua kính soi đáy mắt được đặt rất gần mặt người bệnh và chiếu một chùm sáng qua đồng tử của hai mắt, bác sĩ nhãn khoa có thể quan sát thấy các đặc điểm của đáy mắt.

Soi đáy mắt gián tiếp

Người bệnh sẽ được yêu cầu nằm hoặc ngồi ở tư thế nửa nghiêng, bác sĩ sẽ giữ cho mắt mở và chiếu ánh sáng rất mạnh vào mắt bằng dụng cụ đeo trên đầu, thông qua một lăng kính đặc biệt được đặt gần mắt để quan sát đặc điểm bên trong mắt. 

Trong quá trình kiểm tra, người bệnh sẽ được yêu cầu nhìn theo nhiều hướng khác nhau để bác sĩ có thể quan sát nhiều góc độ của mắt. Phương pháp này cho phép bác sĩ nhãn khoa có cái nhìn đầy đủ hơn về võng mạc bao gồm cả những phần phía trước khó nhìn thấy bằng các phương pháp khác.

Soi đáy mắt với đèn khe

Người bệnh sẽ được yêu cầu tựa cằm và trán sát vào một giá đỡ của đèn khe, đảm bảo phần đầu được giữ ổn định. Bác sĩ nhãn khoa sẽ sử dụng phần kính hiển vi của đèn khe và một thấu kính nhỏ đặt sát phía trước mắt để tiến hành kiểm tra. Kỹ thuật này tương đối giống với soi đáy mắt gián tiếp, tuy nhiên nó có độ phóng đại cao hơn và tầm nhìn hẹp hơn.

Dù là phương pháp nào, mục đích chung là giúp bác sĩ nhìn thấy cấu trúc bên trong mắt, phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường như xuất huyết, rách võng mạc, thay đổi hoàng điểm hay dây thần kinh thị giác.

Một số lưu ý khi đi soi đáy mắt

Để kết quả soi đáy mắt chính xác và quá trình này diễn ra an toàn, bạn nên lưu ý một số điều:

Trước khi khám, bác sĩ có thể nhỏ thuốc giãn đồng tử để giúp quan sát đáy mắt rõ hơn. Thuốc này khiến mắt bạn nhạy cảm hơn với ánh sáng và có thể làm bạn mờ nhìn trong vài giờ sau đó, nên tránh lái xe ngay sau khám.

Nếu bạn đang sử dụng bất kỳ thuốc nhỏ mắt hoặc có tiền sử dị ứng với thuốc giãn đồng tử, hãy thông báo với bác sĩ để họ điều chỉnh phương pháp cho phù hợp.

Ngoài ra, hãy mang theo kết quả soi đáy mắt trước đây nếu bạn đã từng kiểm tra, vì bác sĩ sẽ so sánh hình ảnh cũ và mới để phát hiện những thay đổi nhỏ theo thời gian.

Với người cận thị, đặc biệt là cận nặng, việc duy trì lịch định kỳ, thường là mỗi 6-12 tháng sẽ giúp bác sĩ theo dõi diễn tiến của mắt và can thiệp kịp thời nếu có dấu hiệu bất thường.

Những dấu hiệu cho thấy bạn phải đi soi đáy mắt ngay

Không phải chỉ khi đau dữ dội bạn mới cần khám mắt sâu, có một số dấu hiệu cảnh báo sớm mà nếu gặp phải, bạn nên đi soi đáy mắt ngay để không bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả:

• Giảm thị lực đột ngột hoặc nhìn mờ kéo dài mà không rõ nguyên nhân.
• Nhìn thấy chấm đen, vệt ánh sáng bất thường khi di chuyển mắt.
• Một phần trường nhìn bị che khuất như có màn sương chắn trước mắt.
• Đau nhức mắt dữ dội hoặc cảm giác áp lực trong mắt không chịu được bằng thuốc giảm đau thông thường.

Những dấu hiệu này có thể là biểu hiện của các tổn thương ở võng mạc hoặc hoàng điểm, những vùng rất quan trọng đối với thị lực. Việc phát hiện càng sớm sẽ giúp bác sĩ xử lý kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng nặng như mất thị lực vĩnh viễn.

Với các chị em cận thị, soi đáy mắt không chỉ là một thủ thuật khám bình thường, mà là bước chăm sóc sức khỏe mắt mang tính phòng bệnh hơn chữa bệnh. Định kỳ soi đáy mắt giúp phát hiện những thay đổi bất thường một cách tinh vi mà mắt thường không thể thấy, từ đó bảo vệ thị lực trước những biến chứng nghiêm trọng.